Como cada terceiro venres de xaneiro, Radio Valdeorras Onda Cero emitiu un programa especial dedicado ás Festas do Botelo, unha das celebracións gastronómicas máis emblemáticas da comarca. O espazo estivo dirixido pola xornalista Ana Domingo e contou coa participación de varios protagonistas clave desta vixésimo cuarta edición.
No estudio radiofónico estiveron Aurentino Alonso, alcalde do Barco de Valdeorras; Margarida Pizcueta, concelleira de Cultura e Educación; Rosa Alonso, homenaxeada deste ano; e Isaac Etzeitza, membro do grupo Os do Venres, encargados de poñer música aos tradicionais cantos de taberna do post-botelo. Alfredo Vázquez Seijido, xerente de Vinos Barco entrou en programa a través de conexión telefónica
Durante o espazo analizáronse os principais datos desta edición da festa, que volveu bater récords. A venda das 1.150 entradas —correspondentes ao aforo máximo do pavillón— completouse en pouco máis dunha hora, malia a subida do prezo de 25 a 30 euros. Un feito que confirma, segundo os participantes, a enorme expectación que xera cada ano a Festa do Botelo.
O primeiro Botelo de Aurentino Alonso como alcalde
Para Aurentino Alonso esta edición ten un significado especial, xa que é o seu primeiro Botelo como alcalde, tras ter vivido moitos anteriores como concelleiro. O rexedor recoñeceu que a responsabilidade é maior e que os días previos están marcados polos nervios e polos continuos axustes de última hora, especialmente na distribución das mesas e na organización do pavillón.
Alonso explicou con detalle a complexidade loxística que supón a festa, con constantes cambios nos grupos de comensais, recompras de entradas e modificacións que obrigan a refacer a organización das mesas practicamente ata o último momento. A todo isto súmase unha axenda cultural moi comprimida, con exposicións, teatro e outros actos paralelos que fan que a semana do Botelo sexa especialmente intensa para o equipo organizador.
O debate recorrente sobre a venda de entradas
Un dos temas centrais do programa foi, unha vez máis, o sistema de venda de entradas. O alcalde defendeu que o modelo actual é «o menos malo posible», aínda que recoñeceu que se podería estudar unha fórmula mixta que combine a venda presencial cunha pequena porcentaxe online, sempre garantindo que a comida institucional siga sendo prioritaria para a veciñanza do Barco e da comarca de Valdeorras.
Neste debate tamén participou Isaac Etzeitza, que ofreceu unha visión desde fóra. Aínda que non reside habitualmente no Barco, asegura que a cola do Botelo forma parte da propia festa e que, vista desde fóra, ten un compoñente festivo que tamén define o carácter da celebración.
Polo contrario, Margarida Pizcueta defendeu que o actual sistema de venda de entradas é o máis axeitado, xa que considera que a comida institucional da Festa do Botelo debe estar pensada prioritariamente para a veciñanza do Barco e da comarca de Valdeorras. Como exemplo, comparouna coa Festa do Cocido de Lalín, onde a comida oficial non está aberta a persoas de fóra, que participan da celebración nos restaurantes, subliñando que quen realmente quere asistir á comida institucional sempre acaba conseguindo entrada.
Impacto económico e hostaleiro
Outro dos aspectos destacados foi a repercusión económica da Festa do Botelo. Restaurantes e hoteis da vila e da contorna colgan o cartel de completo durante toda a fin de semana, con reservas que, nalgúns casos, se pechan dun ano para outro. Un feito que confirma o papel da festa como motor de dinamización económica non só no Barco, senón en toda a comarca.
A organización lembrou ademais que o custo real da comida supera amplamente o prezo da entrada, xa que o investimento por comensal rolda os 60 euros, asumindo o Concello unha parte moi importante do gasto total.
O Botelo, o viño e os cantos de taberna
O viño tamén tivo un protagonismo destacado no programa. Alfredo Vázquez Seijido, en representación dunha das bodegas colaboradoras, Viños Barco, explicou as características do godello servido este ano, un viño con crianza parcial en barrica que acompaña perfectamente un prato tan contundente como o Botelo. En total, consómense arredor de mil botellas entre viño branco e tinto durante a comida oficial.
Xa pola tarde, os cantos de taberna toman o relevo. Isaac Etzeitza explicou que Os do Venres levan máis dunha década participando nesta tradición, que cada ano suma máis xente nova e converte as rúas e bares do Barco nunha auténtica festa popular, con locais ateigados e centos de persoas seguindo aos grupos.
Rosa Alonso, homenaxeada desta edición
Un dos momentos máis emotivos do programa foi a intervención de Rosa Alonso, homenaxeada deste ano, que recoñeceu a sorpresa que supuxo recibir esta distinción xusto no ano no que se xubila. A concelleira Margarida Pizcueta explicou que a elección busca recoñecer traxectorias de traballo, constancia e vinculación coa hostalaría e a gastronomía local, destacando especialmente o papel de mulleres traballadoras que sostiveron durante décadas a vida social e cultural do Barco.
Unha festa con presente e futuro
O programa especial pechouse cunha mirada ao futuro, lembrando que a vindeira edición será a número 25, unha data sinalada para a que xa se anuncian novidades. Mentres tanto, a Festa do Botelo segue consolidándose como un evento de referencia, capaz de unir gastronomía, música, cultura e identidade valdeorresa nunha celebración que cada ano vai a máis.
