Non houbo pancartas nin consignas. Tampouco se escoitaron peticións imposibles. O único que reclamaban os veciños de Arcos era algo moito máis sinxelo: información.
Máis dun mes despois de que a intensa tormenta do 17 de xuño provocase danos estruturais nun dos piares da ponte sobre o río Farelos, a estrada que comunica Arcos con A Proba continúa pechada ao tráfico. Desde entón, a incerteza converteuse no principal problema dunha veciñanza que asegura non recibir explicacións sobre cando poderán recuperar a normalidade.
Por iso, na tarde deste martes decidiron concentrarse nas inmediacións da propia ponte para facer visible unha situación que, aseguran, afecta a todo o pobo.
«Levamos con esta ponte pechada e non sabemos canto tempo vai seguir así. Só pedimos que veña alguén e nos explique se hai que esperar dous meses, tres ou o tempo que sexa. Pero que alguén nos diga algo», resumía un dos promotores da convocatoria.
Máis que un corte de estrada
A ponte non é un acceso secundario. É a vía habitual de comunicación entre Arcos, A Proba e O Barco para numerosos veciños, traballadores e agricultores.
Co corte, os desprazamentos diarios alongáronse e obrigan a realizar importantes rodeos. «Se este problema estivese na entrada de Vilamartín seguramente xa estaría solucionado. Pero como estamos aquí parece que ninguén se lembra de nós», lamentaba outro dos asistentes.
Os manifestantes aseguran que a situación tamén incrementa o risco na circulación. Moitos traballadores deben utilizar o cruzamento do Palladium para incorporarse á N-120, un punto que consideran especialmente perigoso nas primeiras horas da mañá.
Sen paso nin para os peóns
A indignación aumentou porque a alternativa peonil tampouco está dispoñible. O paso inferior que permitía atravesar a estrada permanece inundado desde hai tempo e, segundo denuncian os veciños, obrígaos a cruzar pola propia Nacional.
«Un día paroume Tráfico e díxome que non podía cruzar por alí. Eu respondinlle que era a única maneira que tiña de ir traballar», relataba un veciño.
Outro engadía que «temos que pasar pola Nacional para chegar ao coche ou ás fincas. Calquera día pode ocorrer unha desgraza». A situación afecta tamén ás persoas maiores e ás que se desprazan diariamente ás hortas situadas na outra marxe da estrada.
«Os escritos están ben, pero tamén hai que facer ruído»
Durante a concentración tamén houbo palabras para a Asociación de Veciños, que leva semanas remitindo escritos ás administracións. Lonxe de cuestionar ese traballo, varios asistentes insistiron en que ambas as vías son compatibles.
«Os escritos están moi ben e sabemos que se está traballando nese sentido, pero tamén hai que motivar á xente e facer visible o problema. Unha cousa non quita a outra», explicaba un dos convocantes.
De feito, insistiron en que a mobilización non pretendía sinalar a ningunha entidade veciñal, senón chamar a atención das administracións responsables.
O medo a que pase o tempo
Entre os asistentes hai unha preocupación que se repetiu varias veces: que o problema se prolongue durante meses. Temen que, coa chegada das choivas do outono, o río continúe erosionando a base da ponte e que os danos acaben sendo aínda maiores. «Se agora faltan unhas pedras, cando cheguen as crecidas igual faltan corenta», advertía un dos veciños.
Mentres tanto, aseguran que continúan chegando vehículos que intentan acceder á ponte sen ser conscientes do perigo ou da prohibición.
Un pobo unido para reclamar respostas
A concentración reuniu a boa parte da veciñanza de Arcos. «Aquí está practicamente todo o pobo», comentaban algúns asistentes, convencidos de que a mobilización era necesaria para lembrar que detrás dunha ponte pechada hai persoas que cada día teñen que modificar as súas rutinas para ir traballar, acceder ás súas fincas ou simplemente desprazarse con seguridade.
Non reclamaban unha solución inmediata nin promesas imposibles. Pedían algo moito máis sinxelo: saber que se está facendo, quen ten a responsabilidade da actuación e canto tempo máis deberán convivir cunha ponte pechada que, máis dun mes despois do temporal, segue separando dúas beiras... e deixando moitas preguntas sen resposta.
O Concello: financiamento e empresas valorando a reparación
Tras a concentración, a alcaldesa de Vilamartín de Valdeorras, Sherezade Núñez, explicou que o Concello leva traballando desde o primeiro momento coas distintas administracións para intentar resolver a situación.
Segundo indicou, solicitáronse informes ao Ministerio de Transportes sobre as actuacións de limpeza e mantemento dos cauces na contorna da N-120, así como sobre os traballos pendentes nos viarios, cunetas e sistemas de drenaxe afectados pola riada.
A rexedora recoñeceu que outro dos problemas que preocupa aos veciños é o estado do paso inferior da Nacional, que continúa sen recuperarse completamente. «Estamos detrás de Fomento todas as semanas, en contacto coa Subdelegación do Goberno, lembrándolles o que está pendente e as necesidades que teñen os veciños», afirmou.
Ao mesmo tempo, o Concello tamén reclamou á Confederación Hidrográfica actuacións urxentes de limpeza no río Farelos e noutros regatos do municipio afectados polo temporal.
A titularidade da ponte complicou a actuación
Núñez explicou que a Confederación Hidrográfica comunicou ao Concello que non asumiría economicamente a reparación da ponte. «Confederación manifestounos que non se ía facer cargo economicamente da subsanación da ponte de Arcos», sinalou.
A alcaldesa lembrou que a infraestrutura é de titularidade municipal, circunstancia que obrigou ao Concello a buscar financiamento antes de poder iniciar a actuación. «Non estamos falando dun camiño; estamos falando dunha ponte que ten que soportar tráfico rodado e é unha cousa moi seria», subliñou.
Segundo explicou, a valoración económica dos danos supera amplamente a capacidade financeira municipal, polo que durante semanas o Concello mantivo contactos coa Xunta, a Deputación e outras administracións para intentar conseguir axudas.
Esas xestións permitiron obter finalmente unha achega da Xunta de 220.000 euros, mentres varias empresas da comarca visitaron xa a ponte para avaliar a viabilidade da actuación e presentar unha valoración técnica que permita iniciar a reparación.
O Concello responde ás críticas
A alcaldesa asegurou tamén que o Concello descoñecía a convocatoria da concentración e afirmou que, de tela coñecido con anterioridade, tería acudido para informar directamente aos veciños das xestións realizadas.
Núñez defendeu que durante estas semanas mantivo contacto coa Asociación de Veciños engadiu que non ten ningún reparo en informar da situación administrativa na que se atopa o expediente tanto aos residentes que llo soliciten, coma aos medios de comunicación como queda constancia aquí.
Nós informamos, non fai falla que veñan. Se me chama calquera persoa, explícolle a realidade, o que estou facendo, as xestións que se están movendo, como está a Administración, ata onde están dispostas a chegar as distintas administracións e o que nos toca asumir. Iso expliqueillo a todo o mundo que preguntou», asegurou a alcaldesa
Tamén se referiu ás declaracións do concelleiro do Partido Popular, José Manuel Pinto, ás que respondeu asegurando que o Concello informou en todo momento das xestións realizadas e que a prioridade do goberno municipal continúa sendo desbloquear a reparación da ponte do Farelos, ao tempo que afronta outros numerosos danos provocados polas riadas no municipio.
Á espera dunha solución
Mentres continúan as xestións administrativas e técnicas, a ponte do Farelos segue pechada ao tráfico. Os veciños aseguran comprender que unha reparación desta envergadura require tempo, pero reclaman información e unha maior comunicación sobre o estado dos traballos. Porque, máis aló do corte dunha estrada, o que denuncian é a sensación de incerteza coa que conviven desde hai máis dun mes.
Pola súa banda, a alcaldesa sostén que esa información estivo sempre á disposición da veciñanza. A alcaldesa asegura que atendeu persoalmente todas as persoas que lle solicitaron explicacións e que seguirá informando a quen o demande sobre o estado das xestións e da futura reparación da ponte, como tamén fixo con Somos Comarca.
