A Biblioteca Municipal acolleu a presentación de Queda moito por sachar, o novo libro de Xosé Manuel del Caño, unha obra coa que o autor pecha a súa triloxía arredor da literatura galega e das historias que a rodean. O acto contou coa intervención da concelleira de Cultura e Educación, Margarida Pizcueta, encargada de introducir a figura dun escritor ao que definiu como “moi prolífico” e cunha ampla traxectoria tanto no xornalismo como no ámbito cultural.
Na súa presentación, Pizcueta lembrou que Del Caño foi redactor de Faro de Vigo durante 30 anos e delegado do xornal en Ourense durante 15, ademais de subliñar a súa condición de impulsor do Museo da Recuperación da Casa de Curros Enríquez e do chamado “Despois Museo”. Na actualidade, engadiu, preside a Asociación Amigos do Libro.
A edil destacou tamén a intensa actividade editorial do autor, que ten case unha vintena de libros publicados e que vén de presentar recentemente outra obra, A Verge do Cristal. Lenda, roubo e asasinato, un proxecto colectivo no que participan arredor de 90 artistas entre pintores, escultores, músicos e escritores.
Pero nesta ocasión, o protagonismo foi para Queda moito por sachar. A literatura galega nunha caixa de zapatos, un volume que, segundo Pizcueta, “non é unha novela”, senón máis ben un “anecdotario”. A concelleira explicou que o libro recolle historias e anécdotas arredor de escritoras e escritores galegos contemporáneos, moitos deles pouco coñecidos mesmo para persoas familiarizadas coa literatura galega.
A obra pecha unha triloxía iniciada con Un tiro para Méndez Ferrín e outras historias e continuada con Ósos de santo, tres títulos unidos polo interese de Del Caño por explorar a dimensión máis humana, curiosa e próxima das figuras literarias.
Na súa intervención, o autor afondou precisamente nesa idea e explicou a orixe do subtítulo A literatura galega nunha caixa de zapatos. Segundo relatou, a expresión remite ao xeito artesanal e paciente no que moitos autores e investigadores galegos traballaron durante anos, gardando fichas, notas e materiais en caixas de zapatos moito antes da chegada dos ordenadores. Unha imaxe que lle serve para reivindicar “tempos heroicos” nos que se construíu moito “con case nada”, a base de vontade e compromiso coa cultura.
Ao longo da súa intervención, Del Caño foi debullando algunhas das historias que aparecen no libro, nun percorrido por anécdotas ligadas a figuras como Celso Emilio Ferreiro, Amancio Prada, Ramón Lorenzo, Carballo Calero, Xosé Luís Franco Grande ou Xavier Queipo, entre outros. Relatos que, segundo defendeu, permiten achegarse aos escritores desde unha perspectiva máis íntima e fonda, alén da súa obra publicada.
O escritor tamén enmarcou este libro nun tránsito persoal e literario entre o ensaio, o xornalismo e o relato curto, un xénero no que asegura estar centrado na actualidade. De feito, anunciou que prepara unha cuarta entrega do seu anuario de relato curto, na que terán un peso destacado autores da Galicia interior, especialmente de Ourense e Lugo.
A presentación, celebrada con motivo do Día do Libro, serviu así para poñer en valor non só a nova obra de Xosé Manuel del Caño, senón tamén unha maneira de contar a literatura galega desde as marxes, as anécdotas e a memoria. Porque, como di o título, queda moito por sachar.
Se queres, tamén cho podo deixar nunha versión máis breve e máis de radio, ou cun título e subtítulo alternativos máis chamativos.
